DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, Malatya, 2013 DeutschFKA Kalknma Kurulu Genel Kurul Al DeutschTurizm altay, Tunceli DeutschNotre Dame Katedrali, Paris, Fransa DeutschEitimde Model Araylar altay, Malatya, 2012 DeutschKurtuba Akademi renci Topluluu Deutschocuklarla Babaa, Tatepe, Malatya DeutschMalatyann Ressamlar Resim Sergisi, BLSAM DeutschK?z?m, O?lum ve Ben, Malatya, 2001 DeutschMalatya, 2010 Deutschocuklarla Babaa, Doanehir, Malatya DeutschHer yer Kerbela, Her gn Aura, Arapkir, Malatya Deutsch150 STK ile zm Srecine Destek Aklamas, Malatya, 2014 Deutsch DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, 2013 DeutschArapgir Gelecek Stratejileri altay, 2013 DeutschLondon Bridge, Londra, ngiltere
13 14 14 14 14 14 14 14 11 7 8 9 10 11 12 11 14
27.6.2013 tarihinde yklendi.
Yneticilik ve Liderlik zerine

 Yöneticilik Ve Liderlik Üzerine

"Dünyamzda cücelerin yönettii tek dev makine bürokrasidir "(H. De Balzac).

 “Daha iyi bir dünya için çaba harcamayan insan, insan deildir”(Bir tapnak yazs).

 

nsan olarak hepimizin, dünyay imar etmek, yaanlr bir çevre oluturmak, hayata hayr, güzellii, iyilii, onuru, erdemi, özgürlüü ve adaleti hâkim klmak, çocuklarmza ve gençlerimize daha iyi ve daha yaanlabilir bir dünya brakmak adna yerine getirmemiz gereken sorumluluklarmz vardr.

Bu anlamda sorumluluunu bilen, sradanln ve rutinin dna çkan, hayata anlam ve deer katmak adna bir eyler yapma çabasnda olan herkes yöneticilik ve liderlik potansiyeline sahip insan demektir

Yöneticilik ve liderlik konularnda yapt çalmalarla tannan Warren Bennis öyle demektedir. “Bir tek kii ssz bir adada tek bana yaayabilir. Mizaçlar uyuan iki kii beraberce baya yol alabilirler. Ama üç veya daha fazla kiiden söz ediyorsak, biri mutlaka ba çekmelidir. Aksi taktirde kaos kaçnlmazdr” (Bennis, 1999).

slam Peygamberi de bu hususta “Üç kii bir araya gelirseniz birinizi lider seçiniz” diyerek liderlik ve yöneticilik olgularnn önemine iaret etmitir.

Yönetim; belirli amaçlara ulamak için eldeki tüm kaynaklar birbiriyle uyumlu, verimli ve etkin kullanabilecek kararlar alma ve uygulama süreçlerinin toplamdr (Erol, 1991). Yönetici ise bu süreci yöneten kiidir.

Liderlik ise; bir grup insan belirli amaçlar etrafnda toplayabilme ve bu amaçlar gerçekletirebilmek için onlar harekete geçirecek bilgi ve yeteneklerin toplamdr (Erol, 1991). Liderlik için baka tanmlamalar da yaplmtr. “Liderlik; grup etkinliklerini grup hedeflerine ulama dorultusunda etkileme sürecidir” (Bass, 1985). “Güçlü bir etkidir” (Argyris, 1976). “Etkili kiisel özelliklere bal bir güçtür” (Etzioni, 1964). “zleyicilerin düünce ve eylemlerini etkileme dorultusunda güç kullanmadr” (Zaleznik, 1977). Lider ise; bu fonksiyonlar yerine getiren kiidir. “Lider, küme üyelerinin kendine yapt olumlu etkiden daha fazlasn onlara yapabilen küme üyesidir” (Baaran, 1992) eklinde de tanmlanabilmektedir. Tüm bu tanmlardan da anlalaca gibi, liderlik bazen bir kiilik özellii, bazen belli bir makamn nitelii, bazen de bir davran türü olarak kabul edilmektedir.

 Karmak bir biyolojik, sosyal ve psikolojik süreç kombinasyonu bir fertteki liderlik potansiyelini ortaya çkarr. Etkili olabilmesi için bu potansiyelin baarl bir ekilde pratie dökülmesi gerekir. Liderlik vasflarna sahip olmak fakat onlar uygulayamamak mümkündür. Farkl insanlarn hayatlarnda bu vasflar çeitli durumlarda ortaya çkabilir. Uygulamada liderlik, çevreden ve çevrenin sunduu frsat ve snrlamalardan etkilenir. Aslnda liderlik insani kiiliimizin bir unsurudur.

Peki, Lider ile Yönetici arasnda bir fark var mdr? Varsa bu bunlar nelerdir? Bu iki kavram çou zaman birbirlerinin yerine kullanlmakta ise de; liderlik ile yöneticilik vasflar arasnda, özellikle i yapma ve yaklam tarz açsndan baz farklar vardr.

Yöneticiler, dikkatlerini denetim, kural ve prosedürler üzerinde toplarlar. Liderler ise istikamet verir, kabiliyetleri harekete geçirir ve strateji belirler ve uygularlar. Dikkatlerini kurallar üzerinde deil insanlar üzerinde younlatrrlar. Yönetici politikay sürdürmeye çalr, lider ise politika belirler. Yönetici aac düünür; lider ormanla ilgilenir (Lunenburg & Ornstein, 1991).  Warren Bennis (Özel, 1994), lider ile yönetici arasndaki baz farklar öyle sralar.

·         Yönetici idare eder, lider yenilik yapar.

·         Yönetici muhafaza eder, lider gelitirir.

·         Yönetici yap ve sistem üzerinde younlar, lider insanlar üzerinde.

·         Yönetici kontrole güvenir, lider güven ilham eder.

·         Yönetici ileri ksa ve orta vadede düünür, liderin uzun bir perspektifi vardr.

·         Yöneticinin gözü mütemadiyen kar–zarar çizgisindedir, liderin gözü ufuklar tarar.

·         Yönetici nasl ve ne zaman diye sorar, lider ise ne ve niçin?

·         Yönetici var olana uyar, lider üretir.

·         Yönetici mevcut durumu kabullenir, lider ona meydan okur.

·         Yönetici klasik iyi askerdir, lider bana buyruk komutan.

·         Yönetici ii doru yapar, lider doru ii yapar.

Starratt’a (1995) göre ise lider ile yönetici arasndaki farklar aadaki gibidir.

·         Yönetici var olan yapy korumayla ilgilenir, lider deiimle ilgilenir.

·         Yönetici yönetir, lider yönlendirir.

·         Yönetici yazlan konuma metnini okur, lider konuma metnini kendisi yazar.

·         Yönetici bürokratik otoriteye dayanr, lider moral otoriteye dayanr.

·         Yönetici mutlu topluluu korur, lider izleyenlere mücadele ruhu alar.             -   

·         Yönetici liste ve bütçe sahibidir, lider vizyon sahibidir.

·         Yönetici ödül ve ceza gücüne dayanr, lider ortak amaca dayal güce dayanr.

·         Yönetici denetler, lider motive eder.

·         Yönetici düzenler, lider ilham verir.                                                        

·         Yönetici egüdüm oluturur, lider aydnlatr.                                                     

Yönetici ile lider arasndaki bu farklara baka unsurlar da eklenebilir.

          ·         Yönetici beraber çalt insanlar eleman, lider ise ekip üyesi olarak görür.

          ·         Yönetici daha çok itaat ve disipline, lider ise katlm ve inisiyatif almaya vurgu yapar.

          ·         Yönetici sahip olduu bilgiyi saklama, lider ise ekip üyeleriyle paylama eilimindedir.  

          ·         Yönetici emir ve talimatla, lider ise ikna ve motivasyonla i yaptrr.

          ·        Yönetici yaknnda güçlü ve liderlik potansiyeli olan insanlar istemez, lider ise gerçek liderliin lider kiilikli insanlara yaplan liderlik olduunu bilir.

          ·         Yönetici personel istihdamnda sadakat ve itaati, lider ise liyakat ve ehliyeti esas alr.

          ·         Yönetici ileri daha çok düz manta göre, lider ise saçakl manta göre yürütür.

          ·         Yönetici konuma, lider ise dinleme eilimlidir.

          ·         Yönetici eletiriyi takdirden, lider ise takdiri eletiriden daha çok kullanr.  

          ·         Yönetici daha çok “ben” lider ise “biz” zamirini kullanr.

          ·         Yönetici kendine bal bir sistem kurar, lider ise kendi olmasa da yürüyecek bir sistem peindedir.    

          ·         Yönetici baarszlkta suçlu arar, lider sorumluluu kendi üstlenir.

          ·         Yönetici tanmlama, lider ise tanma eilimlidir.

          ·         Yöneticiye ulamak zor, lidere ulamak kolaydr.

          ·         Yönetici sonuç, lider ise süreç odakldr.

Liderlik ile yöneticilik ilevleri çou durumlarda iç içe geçebilmektedir. Bu yüzden yönetici ile lider arasnda yukarda sralanan farklar aslnda “klasik yönetici” ile “lider yönetici” arasndaki farklar olarak okumak daha anlaml olacaktr.

Bu karlatrmalardan insanlarn bana yönetici olan kiiler kendilerinin klasik bir yönetici mi, yoksa lider yönetici mi olduklarn çkarabilirler. Yöneticiliin bürokratik bir güce dayanarak prosedürlerle, liderliin ise karizmatik bir güce dayanarak deiimle uramas, bu iki kavram arasndaki temel farkll oluturur. yi bir yönetici iyi bir lider ya da iyi bir lider iyi bir yönetici olmayabilir.

ehir, ülke, okul ya da bir irket için baz durumlarda lider yönetici ile çalmak çok daha elzem hale gelebilir. Örnein bütün ilerin belli bir düzen içinde yürüdüü, sistemin oturduu, ksacas yaplmas gerekenin ne olduunun bilindii bir organizasyonun bandaki yöneticinin klasik ya da lider yönetici olmas pek fark etmez. Hayatn nispeten daha yava akt tarm ve sanayi döneminde durum çou zaman böyleydi. Yine günümüzde Avrupa’da özellikle Norveç, Finlandiya, sveç vb çevre ülkelerin birçounda durum böyledir.

Ancak youn deiim ve dönüümlerin yaand, paradigmalarn hzla deitii, risklerin ve belirsizliklerin artt ksacas talarn yerinden oynad organizasyonlarda ve ülkelerde lider yönetici ile çalmak önemli bir avantaj, klasik yönetici ile çalmak ise büyük bir dezavantaj ve risktir.  

Bu yüzden olsa gerek, uluslar aras büyük irketlerin üst düzey yöneticileri (CEO) için Türkiye tecrübesi daha bir önem arz eder. Eer bir CEO Türkiye’de baarl olabiliyorsa, onun herhangi baka bir ülkede CEO’ luu çok daha kolay yapabileceine hükmedilir. Bu anlamda Türkiye tecrübesi CEO’ lar için önemli bir referans kabul edilir.

Yöneticilik ve Liderliin Temel Fonksiyonlar

            Bir eitim kurumu, bir iletme ya da baka bir organizasyon olsun bir yönetici ya da liderin yerine getirmesi gereken fonksiyonlar aadaki gibi sralanabilir. 

1. Planlama

Planlama; belirli bir gelecekte nereye ulalmak istendiinin ve oraya nasl ulalacann önceden belirlenmesidir. Yaplacak planlamada gerçekletirilecek her bir faaliyetle ilgili olarak ne, niçin, nasl, ne zaman, nerede, kim tarafndan ve hangi kaynakla sorularna cevap aranr.     

Gidecei yeri bilmeyen kaptana hiçbir rüzgâr fayda etmez. Bu anlamda bir organizasyonun banda bulunan insanlarn ilk yapmas gereken ey, plan ve hedeflerini ortaya koymaktr. Bu planlar ksa, orta ve uzun vadeli olabilirler. Ksa vadeli planlar genellikle 1-3 yl, orta vadeli planlar 3-7 yl, uzun vadeli planlar ise 7-10 yl ya da daha uzun süreli olarak yaplrlar. yi bir planlama, yönetim baarsnda belirleyici bir role sahiptir ve dier yönetim fonksiyonlarn da dorudan ya da dolayl olarak etkiler.

yi bir planlama yapamam bir yönetim, bata denetim olmak üzere örgütleme, yürütme ve koordinasyon fonksiyonlarn da etkin bir ekilde yerine getiremez. Özellikle planlama olmadan denetim olmaz. Zira neyi, nasl, ne zaman, nerede, kiminle yapacan planlamam bir yönetimin denetim fonksiyonunu nasl yerine getirecei belirsiz kalr. Bu anlamda denetim, olanla olmas gereken arasndaki fark bulma çabasdr. Açktr ki, etkili bir denetim önceden belirlenmi standartlara ve hedeflere bal olarak yaplr. Ancak, iyi bir planlamann da iyi bir ihtiyaç analizi ve stratejik bir deerlendirmeye dayanmas gerektii unutulmamaldr.

yi bir planlama, bir taraftan yöneticiye sistemli ve dönemli düünme alkanl kazandrp, gözlerini gelecee çevirmesini salarken, dier taraftan faaliyetlerin daha iyi koordine edilmesine ve emek, sermaye ve zaman gibi kaynaklarn daha rasyonel bir ekilde kullanlmasna yol açar. Bu yüzden her faaliyet dönemi iyi bir planlamayla balamaldr. 

2. Örgütleme (Organize etme)

Örgütleme; insan kaynaklarn ve maddi unsurlar, organizasyonun hedeflerini en etkin ve verimli bir biçimde gerçekletirecek ekilde düzenleme çabasdr. Bir ihtiyaç analizi ya da SWOT çalmas sonucu ortaya çkan faaliyetlerin neler olduunu belirlemek, bu faaliyetleri planlamak ve gerekli kii ya da birimleri görevlendirmektir. yi bir örgütleme ve ilgili faaliyetler için en uygun kii ya da kiileri bulma ilemi organizasyonun genel baarsnda önemli bir yere sahiptir. Bu anlamda Rockefeller’in “ hayatnda iyi yaptm tek bir ey var; doru insanlar ie almak ve ilerine karmamak” sözü oldukça manidardr. Belki de iin srr buradadr; yaplmas gereken ey doru insan bulmak ve inisiyatif kullanmasna izin vermek…

Bir organizasyonun örgütlenmesinde, yani ilerin bölümlere ayrlmasnda, genellikle yaplan iin mahiyeti (fonksiyonel esasl örgütlenme), üretilen mal ve hizmet (mamul esasl örgütlenme) ya da bulunulan bölge (corafi esasl örgütlenme) esas alnr.

En yaygn kullanlan yöntem fonksiyonel organizasyondur. Bu yöntemde benzer iler ve görevler bir araya getirilerek ayn bölüme konulur ve gerekirse buna bal alt birimler oluturulur. Madde üretimi yapan bir iletmede, örnein bir tekstil fabrikasnda örgütlenme bir genel müdürlüe bal olarak çalan üretim, pazarlama, finans ve personel müdürlükleri ile bunlara bal olarak çalan alt birimler eklinde olabilir. Ayn yöntem, müdür yönetimindeki bir eitim kurumunda aadaki ekilde uygulanabilir.

—Rehberlik ve Psikolojik Danmanlk Birimi

—Bilgi lem ve AR-GE Birimi

—Ölçme ve Deerlendirme Birimi

—Halkla likiler ve Tantm Birimi

—dari ler Birimi (nsan Kaynaklar, Muhasebe, Güvenlik vs)

—Sosyal ve Kültürel Aktiviteler cra Birimi vs.

Mamul esasl organizasyonda üretilen mal ve hizmetin çeidine bal bir örgütlenme modeli uygulanr. Örnein birkaç çeit mal ya da hizmet üreten bir iletme genel müdürlüe bal olarak çalan A Mal Müdürlüü, B Mal Müdürlüü ve C Mal Müdürlüü ve bunlara bal alt birimler eklinde organize olabilir. 

Bölge esasl organizasyon ise birkaç il, bölge ya da birkaç ülkede faaliyeti olan kurulular tarafndan kullanlan bir örgütlenme yöntemidir. Akdeniz Bölgesi Üretim Müdürlüü, Ege Bölgesi Üretim Müdürlüü, Karadeniz Bölgesi Üretim Müdürlüü ve bunlara bal olarak çalan alt birimler gibi…

3. Yürütme

Yürütme; planlama ve örgütleme çalmalar tamamlanm bir organizasyonda, ilgili tüm kii, ekip ya da birimlerin ortak amaç ve hedefler dorultusunda motive edilmeleri, harekete geçirilmeleri ve ie sevk edilmeleridir. 

Yürütme süreci, çalanlara açk ve seçik talimatlar vermeyi, görevlendirmeler yapmay, ihtiyaç duyulan alanlarda hizmet içi eitim çalmalar gerçekletirmeyi, sürekli bir moral ve motivasyon destei vermeyi, disiplin salamay ve baarl çalmalar yapanlar ödüllendirmeyi içerir. Bu anlamda yürütme sürecinin etkinlii bu çalmalarn etkinliine bal olacaktr.

4. Koordinasyon

Koordinasyon; bir organizasyonda çalmay kolaylatrmak, etkinlii arttrmak ve baary salamak için organizasyondaki tüm kii, ekip, birim ve bölümler tarafndan yaplan faaliyetlerin bir bütün halinde ve birbirine uyumlu halde yürütülmesidir. Etkili bir koordinasyon ancak iyi ileyen bir haberleme sistemi, personel aras uyum ve düzenli görüme ortamlarnn oluturulmasyla mümkün olabilir. Bir yöneticinin koordinasyonu salama çabas, bir senfoni orkestra efinin orkestradan ayn ses ve tny yakalama çabasna benzetilebilir. 

5. Denetim

Denetim, en basit tanmlamasyla, olmas gerekenle olann karlatrlmas, aradaki farkn ortaya çkarlmas ve bu farkn giderilmesi için gerekli tedbirlerin alnmas çabalarn kapsar. Daha öncede belirtildii gibi etkin bir denetim ancak, etkin bir planlama, hedef belirleme ve standartlar ortaya koyma sürecinden sonra mümkün olabilir. Bir organizasyonda ilerin düzenli ve etkin bir ekilde yürütülebilmesi için standartlarn, kriterlerin ve yöntemlerin belirlendii salkl bir denetim sistemi kurulmaldr. nsanlar aras ilikilerde güven esas alnmal, fakat bu güven denetime engel tekil etmemelidir. Kald ki denetim insanlar üzerine deil, sistem ve faaliyetler üzerine odaklanmaldr.

*Ltfen kaynak gstermeden kullanmaynz. | Bu ierik 8861 defa okunmutur.

Dier erikler

Ziyareti Bilgileri Toplam Ziyareti :136299 Kii - u An :53 Kii Online - Sitemizi Bugn :86 Kii - Dn :110 Kii - Son Bir Hafta :895 Kii - Son Bir Ay :5603 Kii Ziyaret Etmitir.
2016 Prof.Dr.brahim GEZER. Her Hakk Sakldr. Sitede kullanlan Grsel ve Yazlar Kaynak Gsterilmeden kullanlamaz.