DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, Malatya, 2013 DeutschFKA Kalknma Kurulu Genel Kurul Al DeutschTurizm altay, Tunceli DeutschNotre Dame Katedrali, Paris, Fransa DeutschEitimde Model Araylar altay, Malatya, 2012 DeutschKurtuba Akademi renci Topluluu Deutschocuklarla Babaa, Tatepe, Malatya DeutschMalatyann Ressamlar Resim Sergisi, BLSAM DeutschK?z?m, O?lum ve Ben, Malatya, 2001 DeutschMalatya, 2010 Deutschocuklarla Babaa, Doanehir, Malatya DeutschHer yer Kerbela, Her gn Aura, Arapkir, Malatya Deutsch150 STK ile zm Srecine Destek Aklamas, Malatya, 2014 Deutsch DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, 2013 DeutschArapgir Gelecek Stratejileri altay, 2013 DeutschLondon Bridge, Londra, ngiltere
13 14 14 14 14 14 14 14 11 7 8 9 10 11 12 11 14
21.4.2009 tarihinde yklendi.
Kaysnn Yamurlama ile Dondan Korunmas

2009 ylnda bir grup arkadala beraber yürüttüümüz bir çalmada yamurlama sulama yoluyla kayslarn ilkbahar geç donlarndan etkin bir ekilde korunabildii tespit edilmitir. Baz eksik veriler nedeniyle çalma yaymlanmamtr.

Don olay, scakln 0 ºC’nin altna dümesiyle meydana gelen bir iklim olaydr.

Tomurcuun imesi döneminde -7ºC’ye kadar hava scaklklar don zarar yapmaz. Çiçeklenme döneminde ise -4C hatta -5C souklar çiçee bir zarar vermez.


Fakat meyve oluum dönemi yani insanmzn kürkten çkma dedii dönem en kritik dönemdir. Bu dönemde dona dayankllk 0ºC ile -3ºC deerleri arasnda kalr. -2,5ºC’da meyvenin %90’, -3ºC’de ise %100’ü don zararna maruz kalr. 


Dondan korunmak amacyla souk hava kütlesinin biriktii vadiler ve kanyonlara meyve bahçesi kurmamak, zeminde toplanan souk hava tabakasnn üzerine çkabilecek yüksek boylu gelien aaçlar yetitirmek, dona dayankl tür ve çeitleri tercih etmek gibi birçok kültürel tedbirler uygulanabilir. Bununla birlikte, donmaya kar en iyi korunma yönteminin uygun arazi seçmek olduu unutulmamaldr. 


Dondan korunmak amacyla ortama 5-6 m aralklarla yerletirilen sobalar kurup yakmak anlaml olabilir. Ancak sis oluturmak amacyla lastik ya da saman yakmann koruyucu bir etkisinin olmad bilinmektedir. 


Bununla birlikte mevcut kays bahçelerini korumak için uygulanabilecek en iyi yöntemler rüzgâr fan ve yamurlama sulama sistemleridir. 


Rüzgâr fan uygulamas 10-12 metre yüksee 5-6 metre çapnda bir fann 100-200kW’lk bir motorla çaltrlmas ve 1000-1500 devirle kendi etrafnda döndürülmesi eklinde uygulanr. Bir fan ortalama 200 metreye etkili olur ve 20 dönüm bahçeyi korur. Sistemin temelinde fan bölgesinde nispeten daha scak olan havann, zemindeki sfrn altna dümü havayla kartrlarak ortamn dondurucu etkiden arndrlmas vardr. Bu sistemle ortamn scakl ortalama 2-3 derece iyiletirilir, yani -5ºC ise -2ºC’ye yükseltilir ki bu da donmay önler. Bildiim kadaryla bu sistemin ülkemizde üretimi yoktur. Ancak 70-80 bin TL karlnda yurt dndan (özellikle ABD ve Yunanistan’dan) getirilebilmektedir. Ülkemizde bata Çukurova bölgesinde olmak üzere birçok iletme tarafndan kullanlmaktadr.


Yamurlama sulamada ise daha kesine yakn ve daha sert souklarda koruma salanabilmektedir. Bu yöntemle -9 -10ºC’a kadar korunma mümkündür. Fakat bahçenin yaknnda bir su kaynana ihtiyaç vardr. Bu yöntemde her aacn tepesine 150-200 litre/saat ya da dört aacn ortasna 250-500 lt/saat debiye sahip mini springler (fskiyeler) yerletirilir. Sistem bir pompaj sistemiyle beslenir. Motorun elektrik motoru olmas önerilmez, zira çalma srasnda elektrik kesilirse tüm meyve bir-iki dakika içinde donar. Sistem kurulduktan sonra meteoroloji takip edilerek o bölgede scakln dondurucu derece (-2-3) ve daha altna düecei netletirilirse bahçede tertibat alnr. 
Scaklk 0ºC’ye geldiinde (ki genellikle gece saat 02, 03 sularnda olur) sistem çaltrlr ve bütün aaçlar tepeden yamurlamaya tabi tutulur. Atlan 4-5ºC’deki su meyveye, yapraa ve dallara yaparak donar ve her gram 80 kalori gizli s aça çkarr ve ortam str. Meyvenin etraf buzla kaplanmasna ramen meyve herhangi bir zarar görmez, zira ortam scakl asla 0ºC’nin altna dümez. Uygulama yaplmayan bir bahçede scaklk -8-10’a kadar düse bile sizin bahçede 0ºC düzeyinde olacaktr. 


Fakat sistem çaltrldktan sonra kesinti olmamaldr. Herhangi 1-2 dakikalk bir kesinti buzla kapl tüm meyvenin donmasna yol açacaktr. Dier taraftan sistem çaltrldktan sonra güne doup buzlar kendiliinden eriyinceye kadar (kuluk vaktine kadar) sistem çaltrlmaya devam etmelidir. 


Dikkat edilmesi gereken dier önemli bir husus ise don olup olmayacann iyi tahmin edilmesidir. Zira don olacak kadar scaklk dümez (sözgelimi 1-2C’de kalrsa) ve siz sistemi çaltrrsanz bu sefer attnz su donmak ve etrafn stmak yerine buharlar ve etrafn soutur. Yani beklenilenin tam tersi bir etkiye yol açar. Ksacas normalde donmayacak meyveyi, kendi elimizle dondurmu oluruz. Yani ka yapalm derken göz çkarma durumuyla kar karya kalrz. Dolaysyla en azndan ilk yl için bir uzman destei almakta fayda olacaktr. Bu tedbirlere dikkat edilerek kullanlmas halinde bu sistem %100’e yakn bir koruma salamaktadr. Yine bata Adana, Mersin, Nide, Bursa gibi baz illerimiz olmak üzere ülkemizde birçok iletme tarafndan kullanlmaktadr. 


Bu uygulama ile bahçenin slanmasnn bir zarar yoktur, hatta bu durum toran s emme potansiyelini arttrarak sonras günlerdeki donlara kar avantaj salar. Bununla birlikte ar su kullanm durumlar için bataklamaya kar drenaj sistemi uygulamas faydal olacaktr. 


Bol ürünlü, bol ve hayrl kazançl ve huzurlu bir yl dileiyle… 


Not: Yllar önce Sultansuyu Tarm Tarm iletmesine ait 3 dönümlük bir bahçede 30 aaç üzerinde gerçekletirdiimiz yamurlama sulama sistemiyle kays meyvelerinin dondan korunmasna yönelik bir denemenin amatör düzeyde çekilmi bir görüntüsü ektedir. lginize… 


Daha geni bilgi için: Kaysclkta Mekanizasyon Kitab (Yazar: brahim GEZER) ve BLSAM Malatya Kays Raporu (Yazar: Komisyon)

*Ltfen kaynak gstermeden kullanmaynz. | Bu ierik 1839 defa okunmutur.

Dier erikler

Ziyareti Bilgileri Toplam Ziyareti :147613 Kii - u An :31 Kii Online - Sitemizi Bugn :35 Kii - Dn :82 Kii - Son Bir Hafta :1067 Kii - Son Bir Ay :4188 Kii Ziyaret Etmitir.
2016 Prof.Dr.brahim GEZER. Her Hakk Sakldr. Sitede kullanlan Grsel ve Yazlar Kaynak Gsterilmeden kullanlamaz.